{"id":18199,"date":"2021-06-17T10:02:32","date_gmt":"2021-06-17T08:02:32","guid":{"rendered":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/?page_id=18199"},"modified":"2022-03-04T13:23:31","modified_gmt":"2022-03-04T12:23:31","slug":"nikifor-krynicki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/nikifor-krynicki\/","title":{"rendered":"Nikifor Krynicki"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nikifor Krynicki; rocznica<\/strong> <strong>\u015bmierci.<\/strong> Nazywa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie Epifaniusz Drowniak. Ur. 21 maja 1895 r. w Krynicy, zm. 10 pa\u017adziernika 1968 r. w Foluszu: polski malarz \u0142emkowskiego pochodzenia, przedstawiciel prymitywizmu. Nikifor \u017cy\u0142 samotnie, w n\u0119dzy, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia b\u0119d\u0105c uwa\u017canym za niepe\u0142nosprawnego intelektualnie. M\u00f3wi\u0142 be\u0142kotliwie i niewyra\u017anie. By\u0142 poch\u0142oni\u0119ty pasj\u0105 malarsk\u0105. Pod koniec \u017cycia zosta\u0142 doceniony i uznany na ca\u0142ym \u015bwiecie za jednego z najwybitniejszych prymitywist\u00f3w. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Nikifora odkryta zosta\u0142a w 1930 roku przez ukrai\u0144skiego malarza Romana Turyna, kt\u00f3ry zapozna\u0142 z ni\u0105 polskich i ukrai\u0144skich malarzy kapist\u00f3w przebywaj\u0105cych w Pary\u017cu. Obrazy Nikifora wzbudzi\u0142y ich zachwyt, zwracali przede wszystkim uwag\u0119 na bezb\u0142\u0119dne operowanie kolorem. Entuzjastyczne opinie \u015brodowiska artystycznego nie zmieni\u0142y jednak nieprzychylnego stosunku do jego tw\u00f3rczo\u015bci. Nadal nie znajdowa\u0142 nabywc\u00f3w na swoje prace i zrozumienia dla swej sztuki. Pierwsza publikacja na temat Nikifora pojawi\u0142a si\u0119 w roku 1938 r., w czasopi\u015bmie <em>Arkady<\/em> nr 3. Napisa\u0142 j\u0105 Jerzy Wolff nabywca du\u017cej kolekcji dzie\u0142 Nikifora. W 1947 r. w ramach akcji <em>Wis\u0142a<\/em> zosta\u0142 wysiedlony na Ziemie Odzyskane, sk\u0105d trzy razy wraca\u0142 na piechot\u0119 do Krynicy. Po pierwszych dw\u00f3ch powrotach by\u0142 ponownie wysiedlany, za trzecim razem pozwolono mu pozosta\u0107. Kilka ksi\u0105\u017cek o Nikiforze napisali krakowscy krytycy sztuki El\u017cbieta i Andrzej Banachowie, kt\u00f3rzy opiekowali si\u0119 nim w latach 1948\u20131959. Nikifor odwiedza\u0142 ich wielokrotnie w Krakowie. Staraniem ma\u0142\u017ce\u0144stwa Banach\u00f3w pierwsza wystawa Nikifora, wtedy jeszcze <em>Jana Nikifora<\/em> odby\u0142a si\u0119 w warszawskiej sali SARP w dniach od 31 stycznia do 8 lutego 1949 r. Dopiero dziewi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej prace Nikifora pokazano za granic\u0105, od 22 maja do 30 czerwca 1958 r. w paryskiej galerii <em>Diny Vierny<\/em>, potem w Amsterdamie od 2 do 26 pa\u017adziernika 1959 r., w Brukseli od 14 do 26 listopada 1959 r., w Li\u00e8ge Leodium od 25 listopada do 13 grudnia 1959 r. i w Hajfie od 4 lutego 1960 r. W Niemczech odby\u0142y si\u0119 trzy wystawy, od 2 lipca do 4 wrze\u015bnia 1961r. w Baden-Baden, od 16 wrze\u015bnia do 19 pa\u017adziernika 1961 r. we Frankfurcie nad Menem i od 29 pa\u017adziernika do 10 grudnia 1961 r. w Hanowerze. Od roku 1960 roku a\u017c do \u015bmierci Nikiforem opiekowa\u0142 si\u0119 krynicki artysta malarz Marian W\u0142osi\u0144ski. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 dla niego sw\u00f3j talent i stworzy\u0142 mu dobre warunki do pracy i \u017cycia, a po \u015bmierci Nikifora zadba\u0142 o zachowanie jego tw\u00f3rczo\u015bci. Nikifor Krynicki zmar\u0142 w Domu Pomocy Spo\u0142ecznej w Foluszu k. Jas\u0142a. Talent Nikifora przejawia\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w tw\u00f3rczo\u015bci na kawa\u0142kach tektury, ok\u0142adkach zeszyt\u00f3w, skrawkach papieru, na kt\u00f3rych uwiecznia\u0142 autoportrety, widoki krynickich willi i cerkwi. By\u0142 przy tym wysoce p\u0142odnym tw\u00f3rc\u0105, stworzy\u0142 blisko 40 tysi\u0119cy dzie\u0142. W centrum Krynicy-Zdroju, nad potokiem Kryniczanka w zabytkowej willi Roman\u00f3wka znajduje si\u0119 Muzeum Nikifora. Najwi\u0119kszy zbi\u00f3r obraz\u00f3w i rysunk\u00f3w Nikifora znajduje si\u0119 w Muzeum Okr\u0119gowym w Nowym S\u0105czu. Nikifor by\u0142 synem Polaka nieznanego z nazwiska, prawdopodobnie z zawodu malarza, jakich wielu mieszka\u0142o wtedy w willi <em>Trzy R\u00f3\u017ce<\/em>, najwi\u0119kszym w tamtym czasie pensjonacie w Krynicy i Eudokii Drowniak , ubogiej, g\u0142uchoniemej \u0142emkowskiej \u017cebraczki, kt\u00f3ra trudni\u0142a si\u0119 m.in. noszeniem wody do krynickich schronisk i pensjonat\u00f3w. W 1962 roku, kiedy Nikifor mia\u0142 wyjecha\u0107 z wystaw\u0105 swoich prac do Bu\u0142garii, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce artysta nie ma \u017cadnych dokument\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cliwe by\u0142oby wydanie dowodu to\u017csamo\u015bci. W\u00f3wczas, na wniosek Stefana P\u00f3\u0142ch\u0142opka, przewodnicz\u0105cego Miejskiej Rady Narodowej w Krynicy, s\u0105d w Muszynie okre\u015bli\u0142 jego to\u017csamo\u015b\u0107: <em>Nikifor Krynicki<\/em>. Na tej podstawie 18 pa\u017adziernika 1962 roku Urz\u0105d Stanu Cywilnego w Krynicy wystawi\u0142 Nikiforowi Krynickiemu akt urodzenia. 27 marca 2003 roku S\u0105d Rejonowy w Muszynie, dzia\u0142aj\u0105c na wniosek Zjednoczenia \u0141emk\u00f3w, uniewa\u017cni\u0142 akt urodzenia z 1962 roku, uznaj\u0105c, \u017ce artysta znany jako <em>Nikifor<\/em> to urodzony 21 maja 1895 roku Epifaniusz Drowniak. Sam Nikifor podpisywa\u0142 si\u0119 na swoich pracach jako <em>Matejko<\/em> lub <em>Netyfor<\/em>, cz\u0119sto pope\u0142niaj\u0105c b\u0142\u0119dy w pisowni. Nikifor Krynicki zosta\u0142 pochowany w Starym Cmentarzu w rodzinnej Krynicy-Zdroju. Na jego grobie znajduj\u0105 si\u0119 obecnie dwa napisy: <em>\u041d\u0438\u043a\u0438\u0444\u043e\u0440 \u0404\u043f\u0456\u0444\u0430\u043d \u0414\u0440\u043e\u0432\u043d\u044f\u043a<\/em>, czyli <em>Nikifor Epifan Drowniak<\/em> i <em>Nikifor Krynicki<\/em>. Nikiforowi po\u015bwi\u0119cono dwa pomniki: w Krynicy oraz we Lwowie w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a Dominikan\u00f3w. Grupa skifflowa <em>No To Co<\/em> wyda\u0142a w 1968 r. album <em>Nikifor<\/em> z piosenk\u0105 o tym samym tytule. Posta\u0107 Nikifora zosta\u0142a przedstawiona w filmie fabularnym z 2004 roku w re\u017cyserii Krzysztofa Krauzego pt. <em>M\u00f3j Nikifor<\/em> z Krystyn\u0105 Feldman w roli tytu\u0142owej. Poeta Zbigniew Herbert napisa\u0142 utw\u00f3r pt. <em>Nikifor<\/em> wydany w tomiku poezji pt. <em>Utwory rozproszone. Rekonesans<\/em> z roku 2011. Poeta Janusz Szuber napisa\u0142 utw\u00f3r pt. <em>Nikifor<\/em> wydany w tomiku poezji pt. <em>Powiedzie\u0107. Cokolwiek<\/em> z roku 2011.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.beskid-niski.pl\/index.php?pos=\/lemkowie\/biografie\/nikifor\">Nikifor<\/a>,<br \/>\n<a href=\"http:\/\/muzeum.sacz.pl\/strony_filie\/muzeum-nikifora\/\">Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju<\/a>,<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.culture.pl\/baza-sztuki-pelna-tresc\/-\/eo_event_asset_publisher\/eAN5\/content\/nikifor\">O Nikiforze<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nikifor_Krynicki\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nikifor_Krynicki<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nikifor Krynicki; rocznica \u015bmierci. Nazywa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie Epifaniusz Drowniak. Ur. 21 maja 1895 r. w Krynicy, zm. 10 pa\u017adziernika 1968 r. w Foluszu: polski malarz \u0142emkowskiego pochodzenia, przedstawiciel prymitywizmu. Nikifor \u017cy\u0142 samotnie, w n\u0119dzy, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia b\u0119d\u0105c uwa\u017canym za niepe\u0142nosprawnego intelektualnie. M\u00f3wi\u0142 be\u0142kotliwie i niewyra\u017anie. By\u0142 poch\u0142oni\u0119ty pasj\u0105 malarsk\u0105. Pod koniec \u017cycia zosta\u0142 doceniony i uznany na ca\u0142ym \u015bwiecie za jednego z najwybitniejszych prymitywist\u00f3w. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Nikifora odkryta zosta\u0142a w<span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/nikifor-krynicki\/\">Czytaj wi\u0119cej &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PgmV4H-4Jx","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18199"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19940,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18199\/revisions\/19940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}