


{"id":18189,"date":"2021-06-17T09:59:02","date_gmt":"2021-06-17T07:59:02","guid":{"rendered":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/?page_id=18189"},"modified":"2022-03-04T11:53:58","modified_gmt":"2022-03-04T10:53:58","slug":"munch-edvard","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/munch-edvard\/","title":{"rendered":"Munch Edvard"},"content":{"rendered":"<p><strong>Munch Edvard<\/strong>;<strong> rocznica urodzin.<\/strong> Ur. 12 grudnia 1863 r.w L\u00f8ten, zm. 23 stycznia 1944r. w Aker, ob. cz\u0119\u015b\u0107 Oslo: norweski malarz i grafik. Edvard Munch przyszed\u0142 na \u015bwiat jako drugie dziecko lekarza wojskowego Christiana Muncha i Laury Bj\u00f8lsen. Matka Muncha zmar\u0142a na gru\u017alic\u0119, kiedy jej syn by\u0142 jeszcze dzieckiem. Kilka lat p\u00f3\u017aniej ta sama choroba zabra\u0142a starsz\u0105 siostr\u0119 Johanne Sophie. Zetkni\u0119cie si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 bliskich zawa\u017cy\u0142o na rozwoju duchowym i artystycznym malarza. Motyw \u015bmierci jest bardzo cz\u0119sty w tw\u00f3rczo\u015bci tego artysty. Rysunku i malarstwa uczy\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo w Kristianii, dawna nazwa Oslo. Dzi\u0119ki stypendium studiowa\u0142 przez trzy lata 1889-1892 w Pary\u017cu, gdzie uleg\u0142 wp\u0142ywom malarstwa postimpresjonistycznego. Po powrocie z Pary\u017ca wystawi\u0142 swoje prace w Kristianii, wywo\u0142uj\u0105c nimi ogromne zainteresowanie norweskiego malarza mieszkaj\u0105cego w Niemczech Adelsteena Normanna. Zaproszony przez niego do Berlina w 1892 r. ze swoimi obrazami sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 skandalu artystycznego. W Berlinie nawi\u0105za\u0142 kontakt z tamtejsz\u0105 cyganeri\u0105. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 ze Stanis\u0142awem Przybyszewskim, jego \u017con\u0105 Dagny Juel Przybyszewsk\u0105, Augustem Strindbergiem i innymi artystami z kr\u0119gu winiarni Zum Schwarzen Ferkel. Wiele lat sp\u0119dzi\u0142 w Niemczech, w Berlinie, we Francji i W\u0142oszech. By\u0142 zwi\u0105zany z symbolistami i szko\u0142\u0105 z Pont-Aven. Wiele lat walczy\u0142 z alkoholizmem i zaburzeniami nerwowymi. Po ci\u0119\u017ckiej chorobie nerwowej, z kt\u00f3rej leczy\u0142 si\u0119 w klinice dla nerwowo chorych w Kopenhadze nowoczesn\u0105 metod\u0105 <em>elektryfikacji<\/em>: nie myli\u0107 z terapi\u0105 elektrowstrz\u0105sow\u0105, osiad\u0142 w Norwegii. Tworzy\u0142 symboliczne kompozycje figuralne, daj\u0105c w nich, w ekspresyjny spos\u00f3b wyraz obsesjom erotycznym, uczuciom samotno\u015bci, przygn\u0119bienia, l\u0119ku przed chorob\u0105 i \u015bmierci\u0105. Edvard Munch by\u0142 pod wieloma wzgl\u0119dami artyst\u0105-nowatorem, zw\u0142aszcza w dziedzinie grafiki, kt\u00f3rej techniki znacznie rozwin\u0105\u0142. Jako pierwszy zastosowa\u0142 na szerok\u0105 skal\u0119 grafik\u0119 barwn\u0105. Styl artysty, to: silny kontur, p\u0142ynna secesyjna linia, zr\u00f3\u017cnicowany koloryt, po 1909 r. rozja\u015bni\u0142 palet\u0119, ekspresja. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Muncha oddzia\u0142ywa\u0142a bardzo silnie na malarstwo europejskie pocz\u0105tku 20. wieku, b\u0119d\u0105c jednym z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 ekspresjonizmu. W Polsce wp\u0142yw Muncha w sztuce M\u0142odej Polski zaznaczy\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki Przybyszewskiemu. Wp\u0142yw Muncha wida\u0107 zw\u0142aszcza w malarstwie Wojciecha Weissa. U\u0142o\u017cone chronologicznie wa\u017cniejsze dzie\u0142a artysty: <em>Chore dziecko<\/em>, kilka wersji pocz\u0105wszy od roku 1886; <em>\u015amier\u0107 w pokoju chorego<\/em> 1893 r.; <em>Krzyk<\/em>, kilka wersji pocz\u0105wszy od 1893 r.; <em>Zazdro\u015b\u0107 <\/em>1890 r.; <em>Madonna<\/em>, kilka wersji pocz\u0105wszy od lat 1893\/1894; <em>Wampir<\/em> lata 1893\/1894; <em>Poca\u0142unek<\/em> 1897 r.; <em>Dziewcz\u0119ta na mo\u015bcie<\/em> 1901 r.; <em>Autoportret z<\/em> <em>butelk\u0105 wina<\/em> 1906 r.; <em>Gwia\u017adzista noc<\/em> lata 1923\/1924; cykl obraz\u00f3w <em>Fryz \u017cycia<\/em>.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/niezlasztuka.net\/o-sztuce\/edvard-munch-zycie-tworczosc-obsesje\/\">https:\/\/niezlasztuka.net\/o-sztuce\/edvard-munch-zycie-tworczosc-obsesje\/<\/a> ,<br \/>\n<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20100211113424\/http:\/www.edvardmunch.info\/\">https:\/\/web.archive.org\/web\/20100211113424\/http:\/\/www.edvardmunch.info\/<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edvard_Munch\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edvard_Munch<\/a><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Munch Edvard; rocznica urodzin. Ur. 12 grudnia 1863 r.w L\u00f8ten, zm. 23 stycznia 1944r. w Aker, ob. cz\u0119\u015b\u0107 Oslo: norweski malarz i grafik. Edvard Munch przyszed\u0142 na \u015bwiat jako drugie dziecko lekarza wojskowego Christiana Muncha i Laury Bj\u00f8lsen. Matka Muncha zmar\u0142a na gru\u017alic\u0119, kiedy jej syn by\u0142 jeszcze dzieckiem. Kilka lat p\u00f3\u017aniej ta sama choroba zabra\u0142a starsz\u0105 siostr\u0119 Johanne Sophie. Zetkni\u0119cie si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 bliskich zawa\u017cy\u0142o na rozwoju duchowym i<span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/munch-edvard\/\">Czytaj wi\u0119cej &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PgmV4H-4Jn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18189"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18189"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19842,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18189\/revisions\/19842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}