{"id":17937,"date":"2021-06-09T12:05:58","date_gmt":"2021-06-09T10:05:58","guid":{"rendered":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/?page_id=17937"},"modified":"2022-03-04T12:33:44","modified_gmt":"2022-03-04T11:33:44","slug":"falat-julian","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/falat-julian\/","title":{"rendered":"Fa\u0142at Julian"},"content":{"rendered":"<p><strong>Fa\u0142at Julian; rocznica urodzin i 84. rocznica \u015bmierci.<\/strong> Ur. 30 lipca 1853 w Tulig\u0142owach, zm. 9 lipca 1929 w Bystrej: polski malarz, jeden z najwybitniejszych polskich akwarelist\u00f3w, przedstawiciel realizmu i impresjonistycznego pejza\u017cu. W latach 1895\u20131909 rektor Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. O w\u0142asnych si\u0142ach, bez pomocy rodziny i stypendi\u00f3w\u00a0 zdoby\u0142 artystyczne wykszta\u0142cenie. Zapisany do szk\u00f3\u0142 mi\u0119dzy innymi we Lwowie kilkakrotnie z nich rezygnowa\u0142. Gimnazjum uko\u0144czy\u0142 w Przemy\u015blu, a w 1869 r. zapisa\u0142 si\u0119 do Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. Nie sta\u0107 go by\u0142o na farby olejne, wi\u0119c zainteresowa\u0142 si\u0119 malarstwem akwarelowym. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w wyjecha\u0142 na rok na dalek\u0105 Ukrain\u0119, gdzie znalaz\u0142 zatrudnienie jako rysownik przy wykopaliskach archeologicznych. Pracowa\u0142 p\u00f3\u017aniej w pracowni architekta Feliksa G\u0105siorowskiego w Odessie. Nast\u0119pnie wyjecha\u0142 na dalsze studia do Zurychu i Monachium. Studia przerwa\u0142 aby na nie zarobi\u0107 i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako technik przy budowie kolei. Studiowa\u0142 do 1880 r. i w tym okresie malowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie pejza\u017ce, sceny rodzajowe i portrety. Wyjecha\u0142 na rok do Rzymu. Z tego okresu pochodzi obraz <em>Modl\u0105cy si\u0119 starzec<\/em> 1881. W latach 1882\u20131886 zwi\u0105zany by\u0142 ze \u015brodowiskiem artyst\u00f3w warszawskich. Aby m\u00f3c si\u0119 utrzyma\u0107 wykonywa\u0142 sceny rodzajowe, np. <em>Obrazki z \u017cycia podw\u00f3rzowego Warszawy<\/em>, opublikowane w <em>K\u0142osach<\/em> w 1882 r. W 1884 r. wyjecha\u0142 na rok do Hiszpanii, a potem w podr\u00f3\u017c dooko\u0142a \u015bwiata. Podr\u00f3\u017c t\u0119 udokumentowa\u0142 wykonuj\u0105c akwarele, z kt\u00f3rych do dzi\u015b przetrwa\u0142o zaledwie kilka. Po powrocie do Polski w 1887 r. w malarstwie Fa\u0142ata pojawi\u0142y si\u0119 sceny my\u015bliwskie. Do bardziej znanych nale\u017c\u0105: <em>Oszczepnicy<\/em> z 1890 r. i <em>Powr\u00f3t z polowania na nied\u017awiedzia<\/em> z 1892 r. Malowa\u0142 zwierz\u0119ta: jelenie, sarny, a od 1891 r. tak\u017ce \u0142osie. Jest autorem zimowego pejza\u017cu w panoramie <em>Berezyna<\/em>, kt\u00f3ry w 1907 r. Kossakowie poci\u0119li na cz\u0119\u015bci. W latach 1886\u20131895 pracowa\u0142 u cesarza Wilhelma 2 w Berlinie. Zdobywa\u0142 medale na wystawach w: Berlinie, Monachium i w Wiedniu. W kwietniu 1895 zosta\u0142 dyrektorem krakowskiej Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych, w kt\u00f3rej przeprowadzi\u0142 reform\u0119 wprowadzaj\u0105c nowych profesor\u00f3w. Powo\u0142ana zosta\u0142a katedra pejza\u017cu, kt\u00f3r\u0105 obj\u0105\u0142 Jan Stanis\u0142awski. By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli Towarzystwa Artyst\u00f3w Polskich <em>Sztuka.<\/em> W 1900 r. Julian Fa\u0142at o\u017ceni\u0142 si\u0119 z W\u0142oszk\u0105 Mari\u0105 Luiz\u0105 Comello Stuckenfeld, z kt\u00f3r\u0105 doczeka\u0142 si\u0119 trojga dzieci: Heleny, Kazimierza i Lucjana. W jego malarstwie pojawi\u0142 si\u0119 zimowy pejza\u017c. Najwcze\u015bniejszy namalowa\u0142 artysta w 1902 r., najp\u00f3\u017aniejszy nosi dat\u0119 1913 r. Fa\u0142at malowa\u0142 tak\u017ce motywy krakowskie,\u00a0 widoki na mury miejskie malowane z okien pracowni w r\u00f3\u017cnych porach dnia, np. <em>Autoportret na tle panoramy Krakowa z pracowni<\/em> z 1903 r. Wyje\u017cd\u017ca\u0142 cz\u0119sto do Zakopanego, a w jego tw\u00f3rczo\u015bci pojawia\u0142y si\u0119 pejza\u017ce g\u00f3rskie: <em>Dolina Ko\u015bcieliska <\/em>1894 r., <em>Pod Nosalem<\/em> 1909 r. Fa\u0142at mia\u0142 w swojej pracy wykorzystywa\u0107 fotorewolwer Brandla.\u00a0 W 1902 r. zbudowa\u0142 will\u0119 z pracowni\u0105 w Bystrej, a w 1910 r., po rezygnacji ze stanowiska rektora ASP zamieszka\u0142 tam na sta\u0142e, obecnie: Fa\u0142at\u00f3wka. 27 stycznia 1919 r. w czasie agresji czechos\u0142owackiej na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski, na ochotnika zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do wojska polskiego. S\u0142u\u017cy\u0142 jako pomocnik w sztabie dywizjonu 2 Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w Rokitnia\u0144skich w Pier\u015b\u0107ciu. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w odbudow\u0119 polskiego \u017cycia kulturalnego. W latach 1919\u20131922 mieszka\u0142 w Toruniu, gdzie kupi\u0142 dom przy pl. Teatralnym 42, dzisiaj Fosa Staromiejska 28, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 o\u015brodkiem \u017cycia kulturalnego Torunia. Zbierali si\u0119 tam arty\u015bci, dyplomaci i ludzie kultury z Torunia i z kraju. Po \u015bmierci syna Lucjana przekaza\u0142 sw\u00f3j dom Pomorskiemu Towarzystwu Opieki nad Dzie\u0107mi. Zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i pierwszym majstrem prezesem Konfraterni Artyst\u00f3w. Podczas czwartkowych spotka\u0144 rodzi\u0142y si\u0119 kolejne wa\u017cne inicjatywy np., Pomorskie Towarzystwo Muzyczne i Konserwatorium Muzyczne, Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych. Uczestniczy\u0142 w posiedzeniach rady miejskiej kiedy dyskutowano o sprawach kultury. Zasiada\u0142 w komitetach honorowych. Swym autorytetem wspiera\u0142 r\u00f3\u017cne akcje spo\u0142eczne. Malowa\u0142 nadwi\u015bla\u0144skie pejza\u017ce i zak\u0105tki Torunia. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 majstrem Konfraterni i utrzymywa\u0142 sta\u0142y kontakt z Toruniem. Nast\u0119pnie by\u0142 dyrektorem Departamentu Sztuki w gabinecie ministra Antoniego Ponikowskiego. Pod koniec \u017cycia organizowa\u0142 wystawy retrospektywne w Krakowie i Warszawie w 1925 r. Zosta\u0142 pochowany w grobie cmentarza w Bystrej.\u00a0 Wa\u017cniejsze dzie\u0142a: <em>Popielec <\/em>1881,\u00a0 <em>Naganka na polowaniu w Nie\u015bwie\u017cu <\/em>\u00a01891,\u00a0 <em>Ch\u0142opiec z brzoskwiniam <\/em>1882, <em>\u015awite\u017a <\/em>1888, <em>Przej\u015bcie Napoleona przez Berezyn\u0119 <\/em>1890, <em>Powr\u00f3t z nied\u017awiedziem<\/em> 1892, <em>Widok Krakowa<\/em> 1896, <em>Krak\u00f3w rankiem <\/em>\u00a01897, \u00a0<em>\u015anieg<\/em> 1907. Julian Fa\u0142at jest patronem ulic, m.in. w: Krakowie, Toruniu, Tarnowie, Bydgoszczy, Koszalinie, Lublinie, Bystrej, Warszawie, Bytomiu i Szczecinie.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/pamietniki,ODk3NjIwODU\/16\/#info:metadata\">https:\/\/polona.pl\/item\/pamietniki,ODk3NjIwODU\/16\/#info:metadata<\/a>,<br \/>\n<a href=\"https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/julian-falat\">https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/julian-falat<\/a>,<br \/>\n<a href=\"https:\/\/muzeum.bielsko.pl\/pl\/historia-muzeum-falatowka\">https:\/\/muzeum.bielsko.pl\/pl\/historia-muzeum-falatowka<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fa\u0142at Julian; rocznica urodzin i 84. rocznica \u015bmierci. Ur. 30 lipca 1853 w Tulig\u0142owach, zm. 9 lipca 1929 w Bystrej: polski malarz, jeden z najwybitniejszych polskich akwarelist\u00f3w, przedstawiciel realizmu i impresjonistycznego pejza\u017cu. W latach 1895\u20131909 rektor Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. O w\u0142asnych si\u0142ach, bez pomocy rodziny i stypendi\u00f3w\u00a0 zdoby\u0142 artystyczne wykszta\u0142cenie. Zapisany do szk\u00f3\u0142 mi\u0119dzy innymi we Lwowie kilkakrotnie z nich rezygnowa\u0142. Gimnazjum uko\u0144czy\u0142 w Przemy\u015blu, a w 1869<span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/falat-julian\/\">Czytaj wi\u0119cej &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PgmV4H-4Fj","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17937"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17937"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19877,"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17937\/revisions\/19877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbp.womczest.edu.pl\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}